[ در صورت ضرورت و لزوم اگر ميّت غير مسلمان نباشد ، ميّت مسلمان تجويز مىشود ] صورت عدم تمكن به ميت غير مسلم ، براى حفظ حيات جامعه‌اى مثلا تجويز شود . مؤلف كتاب « تشريح البشر » مرحوم طبيب محمد بن عبد الصبور تبريزى خوئى در مفتتح آن گويد : « و در حين تحرير اين كتاب تشريح كه سال هزار و دويست و هفتاد و يك هجرى بود ، و پيش از آن نيز چند جثّه از اجسام اموات بطريق شرعى تشريح نموديم زيرا كه معالجه امراض بدون فهميدن تشريح ظنى مىباشد نه يقينى » « 1 » . [ تشريح در بين اطباء مسلمانان بود ] نگارنده گويد : مؤلف تشريح البشر طبيبى مسلمان و شيعى دوازده امامى است چنان كه خطبه كتاب ياد شده‌اش به مذهب او نصّ صريح است ، آنكه فرموده است : « چند جثه از اجسام اموات به طريق شرعى تشريح نموديم . . . » قيد « به طريق شرعى » را در كتب تشريح مسلمانان ديگر نيز ديده‌ايم . و اگر در كتاب تشريحى تصريح بدين قيد - اعنى تشريح بدن انسان به طريق شرعى - نفرموده‌اند ، دليل بر اين نيست كه مطلقا تشريح بدن انسان نمىكردند . بنابراين تفوّه و توهم به اين كه چون اسلام تشريح بدن انسان را منع كرده است ، مسلمانان تشريح نمىدانستند و به تبع آن جرّاحان خوبى مثلا نبوده‌اند ، و امثال اين‌گونه اتّهامات بىاساس است . چنان‌كه كتب تشريح آن بزرگواران از قديم الدهر و تلاش زائد الوصف آنان بر تكامل و ترقّى علوم شاهد صادق بر اين مدّعايند . و در اوائل اين رساله از كشف الظنون نقل كرده‌ايم كه گفت : « كتب التشريح أكثر من أن تحصى » . علاوه اينكه تشريح جسد انسان در مذهب يهود و نصارى نيز ممنوع است ، و بسيارى از مشرّحين

--> ( 1 ) - طبع رحلى - چاپ سنگى - ص 6 .